 | |||
| Embassy of the Kingdom of The Netherlands in Riyadh, SA | Nederlands | ||
Energy Energie sector in Saoedi Arabië 1. Inleiding Saudi Arabië is een van de grootste energie leveranciers ter wereld. De energie sector bestaat uit drie subsectoren, die allen min of meer als zeer kansrijk kunnen worden aangemerkt. Deze drie subsectoren kunnen als volgt worden onderscheiden: A) Olie- en Gaswinning B) Elektriciteitvoorziening C) Alternatieve / Duurzame energie Sectoren die nauw verbonden zijn met de energiesector en eveneens goede kansen bieden voor het Nederlandse bedrijfsleven, zijn: de constructiesector (bouw van petrochemische installaties),de maritieme technologie en offshore sector (havenontwikkeling, olieboorplatforms) en de milieutechnolgie sector, waar het gaat om toepassing van milieuvriendelijke technologie bijvoorbeeld bij Carbon Capture and Storage (CCS).
2. Marktomvang A. Olie sector Saoedi-Arabië is Saudi- Arabië is verreweg de grootste olieproducent van de wereld met een aandeel van ongeveer 10 procent van de totale wereldproductie. Bijna 60 procent (in 2008: $ 482 miljard) van het Bruto Nationaal Product van Saoedi Arabië is afkomstig uit de olie en gas sector. De meeste oliereserves van Saudi- Arabië worden gecontroleerd door het staatsbedrijf ARAMCO. De totale aangetoonde reserves aan ruwe olie bedragen 264,3 miljard vaten, een kwart van de totale wereldreserves. Nog lang niet alle oliereserves zijn overigens in kaart gebracht. De dagelijkse olieproductie van Saudi- Arabië ligt op dit moment rond de 8.2 miljoen vaten p/d. De beschikbare dagelijkse productiecapaciteit ligt aanzienlijk hoger: 12.5 miljoen vaten p/d. Het Saoedi beleid is erop gericht om te beschikken over een grotere productiecapaciteit dan daadwerkelijk ingezet wordt. Deze rol als zgn. 'swing player' geeft hen de mogelijkheid betrekkelijk snel in te spelen op een schommelingen op de wereldmarkt. Saoedi Arabië houdt dus doelbewust een strategische overcapaciteit aan. De meeste olievelden liggen in het noorden, oosten en zuid-oosten van Saoedi Arabië. Een aantal van de olievelden (Safaniya, Manifa) bevindt zich off-shore.
B. Gas sector Volgens een onlangs verschenen rapport van British Petroleum zou Saudi Arabie over meer dan 7.167 miljard m³ aan gas reserves beschikken (vergelijk Nederland met 1.416 miljard m³ aan reserves ). Saoedi Arabië neemt daar mee de vierde plaats in voor wat betreft gasreserves in de wereld. Het grootste deel van het het gas betreft zgn. associated gas, dat vrijkomt bij de winning van olie. Productie van associated gas vindt voornamelijk plaats uit het Ghawar veld en uit enkele offshore velden. Velden met non-associated natuurlijk gas zijn te vinden in diepere lagen. De exploratie en winning daarvan is in volle gang en lijken veelbelovend m.n. die in de Rub al Khali woestijn. De gaswinning heeft in Saudi Arabie lange tijd een lage prioriteit gehad. De gasproductie in 2009 wordt geschat op 270 miljoen m3. Saoedi Arabië is (nog) geen gas exporteur, maar gebruikt haar gas (merendeel associated gas) feedstock voor de zich snel uitbreidende petrochemische industrie.
C. Electriciteitsvoorziening Saoedi-Arabië kan nauwelijks voldoen aan de binnenlandse vraag naar electriciteit. Het land heeft één van ‘s werelds hoogste percentages aan elektriciteitsverbruik per hoofd van de bevolking. De Saudi elektriciteitsbehoefte groeit met 8 procent per jaar. Investeringen in nieuwe electriciteitscentrales hebben hoge prioriteit. Van de GCC-landen (lidstaten van de Gulf Cooperation Council) is Saudi-Arabië goed voor ongeveer 48 procent van de totale opwekkingscapaciteit aan elektriciteit. In Saudi-Arabië heeft de oprichting van de Saudi Electricity Company (SEC) in het kader van een omvangrijk privatiseringsprogramma de deur geopend voor de bouw van nieuwe elektriciteitscentrales door het bedrijfsleven op ‘build-own-operate’ (BOO) en ‘build-own-transfer’ (BOT) basis. De jaarlijkse electriciteitsproduktie (deels opgewekt door warmtekrachtcentrales bij ontziltingsinstallaties) bedraagt naar schatting 189.miljard Kwh.
D. Duurzame en hernieuwbare energie De lage kosten van fossiele energiebronnen hebben gezorgd voor betrekkelijk weinig initiatieven op gebied van energiebesparing of het genereren van alternatieven. Het energiebewustzijn is onder de Saoedi bevolking nog beperkt. Gelet op het overheersende woestijnklimaat lijken er buitengewoon goede perspectieven te zijn voor zonne energie opwekking. De Saoedi overheid is bezig deze mogelijkheden te onderzoeken. Ook windenergie zou tot de mogelijkheden kunnen behoren.
3. Marktontwikkeling A. Olie sector In de afgelopen jaren heeft het Staatsbedrijf ARAMCO stevig geïnvesteerd in de opvoering van haar productiecapaciteit van 10,5 naar 12,5 miljoen vaten per dag. Het gaat hierbij om ontwikkeling (uitbreiding) van vooral bestaande olievelden (o.a. Khursaniyah, Khurais, Shaibah. Verdere uitbreidingen zijn vooralsnog verschoven in de tijd. De doelstelling om te kunnen beschikken over een overcapaciteit van 1,5 tot 2 miljoen vaten p/d wordt momenteel ruimschoots overtroffen. De uitbreiding van productiecapaciteit geschiedt door nieuwe technologiën, waarbij o.a. de druk in de conventionele putten door injectie van water verhoogd wordt (met als resultaat oliewinning in diepere lagen). Met de inzet van nieuwe technologiën (enhanced of advance oil recovery) kan de output van van bestaande velden aanmerkelijk worden verhoogd. Zelfs gede-activeerde velden worden langzamerhand weer in gebruik genomen. Ondanks de relatief lage wereldmarktprijs voor ruwe olie is ARAMCO juist bezig met enorme kapitaal investeringen in de gaswinning (zie hier onder) en in uitbreiding van haar raffinage capaciteit. Op dit moment bedraagt de raffinage capaciteit van Saoedi Arabië ongeveer 2 miljoen vaten per dag. ARAMCO heeft aangekondigd haar raffinagecapaciteit te zullen vergroten naar 3.9 miljoen vaten p/d in 2012. Daartoe zijn 7 projecten geïdentificeerd. Een aantal van deze projecten vind plaats in joint venture verband, terwijl het bij de andere projecten om uitbreiding van bestaande faciliteiten.
B. Gas sector Het Saoedi overheidsstreven is al jaren de noodzaak van diversificatie van haar economie d.w.z. minder afhankelijkheid van haar olieinkomsten. In dat kader past o.a. de ontwikkeling van de petrochemische industrie, die de laatste jaren een hoge vlucht heeft genomen. Voor de eigen petrochemische industrie vormt gas een belangrijke feedstock, vandaar de groeiende behoefte (geschatte groei van ca. 7 % per jaar) om de gasproductie op te voeren. ARAMCO zal daar de komende vijf jaar flink in gaan investeren. De verwachting is dat de gasproductie capaciteit de komende drie jaar met bijna 40% zal worden uitgebreid van 270 miljoen m3 p/d naar 368 miljoen m³ p/d. Verder beoogt ARAMCO een verdubbeling van de gasverwerkingscapaciteit te realiseren per eind 2009 (capaciteit 425 m3 per dag). Een interessante ontwikkeling vormen voorts de plannen van ARAMCO om een nationaal gasdistributienetwerk aan te leggen van ruim 3200 km lengte en een transportcapaciteit van 7 miljard m3 per dag. Ook bij de verdere uitbreiding van Jubail industrial city (Oost-provincie) wordt gedacht aan uitbreiding van het gasdistributienetwerk.. In het kader van het Saudi Gas Initiative (omvang projecten: $ 15-20 miljard) is een consortium van Shell, Total en Aramco (SRAK) in de Rub al Khali bezig met gas exploratie. Medio 2009 verschenen berichten duiden er op dat deze exploratie de eerste positieve resultaten oplevert.
C. Electriciteitsvoorziening Op het gebied van electriciteitsvoorziening staat er voor het komend decennium een omvangrijke capaciteitsuitbreiding te wachten. De behoefte aan electriciteitscapaciteit in 2020 vraagt naar schatting om een om extra capaciteit van 60.000 tot 70.000 Megawatt. Op dit moment zijn reeds projecten in gang gezet die over twee jaar zo’n kleine 10.000 Megawat aan de bestaande capaciteit zal toevoegen. Bij deze projecten gaat het vooral om uitbreiding van reeds aanwezige power plant. Alleen in de hoofdstad Riyad wordt een nieuwe centrale (2000 Megawat gebouwd). Op middellange termijn (4 -5 jaar) voorziet men de bouw van 5 nieuwe centrales. Naast capaciteitsuitbreiding van de elektriciteitsvoorziening wordt ook geïnvesteerd aan de verbetering en uitbreiding van het distributie netwerk (380 KV verbindingen tussen verschillende regio’s).
D. Duurzame en hernieuwbare energie Lange tijd werden duurzame en alternatieve energiebronnen door de Saoedi overheid beschouwd als een bedreiging van haar positie als leverancier van fossiele energie. In de afgelopen jaren is er duidelijk sprake van een beleidsverandering en neemt de overheid initiatieven om de mogelijkheden op het gebied van bijvoorbeeld zonne-energie te onderzoeken. Men heeft zelfs al een aantal proefprojecten lopen. Dit onderzoek wordt zowel vanuit bestaande instellingen zoals King Abdulaziz City for Science and Technology als door nieuwe instellingen als King Abdullah University for Science en Technology (KAUST) opgepakt. Van een echte nationwide bewustwordingscampagne voor het zuinig (er) omgaan met energie valt in Saoedi Arabië nog weinig te merken.
4. Import De import van Saudi Arabie vanuit Nederland vertegenwoordigt een waarde van 1,5 miljard Euro. De helft van de import bestaat uit technologie en machinerie voor diverse sectoren. Een niet onaanzienlijk deel van de geïmporteerde producten zijn bestemd voor de olie en gas sector en de petrochemische industrie. Het Europese hoofdkantoor van Saudi Aramco, Aramco Overseas Corporation, in Den Haag neemt een voorname plaats in bij de selectie van toeleveranciers in deze sector.
5. Herkomst import Van oudsher onderhoudt Saudi Arabie nauwe commerciële banden met de VS en het VK. Met name olieproducenten uit de VS hebben in de 30er jaren goede relaties opgebouwd en aan de wieg gestaan van het huidige Saudi ARAMCO. Nederland behoort zeker tot de tien grootste buitenlandse exporteurs / toeleveranciers / onderaannemers in deze sector. Wel is er de laatste jaren een duidelijke penetratie van bedrijven uit Azië (China, India en Japan) op de Saoedi markt waar te nemen. Dit geldt ook voor andere sectoren (bijv. de water sector).
6. Investeringen Nederland is de op één na grootste Europese investeerder in Saoedi Arabië (na Frankrijk). Grootschalige projecten in de olie en gas sector worden als joint ventures uitgevoerd met Saudi Aramco en SABIC. Huidige joint ventures zijn vooral actief in de petrochemie, exploratie, gaswinning en raffinage.
7. Overheidsprogramma's Overheidsprogramma’s in de energiesector worden zonder uitzondering uitgevoerd door ARAMCO, meestal in samenwerking met nationale en internationale onderzoeksinstellingen. Enkele voorbeelden van nationale onderzoeksinstellingen die nauw betrokken zijn bij verschillende energieprogramma’s zijn: - King Abdulaziz City for Science and Technology in Riyadh - King Fahd University for Petroleum and Mineral Resources in Dhahran - King Abdullah University fro Science and Technology (KAUST) ten noorden van Jeddah De Saudi overheid is nauw betrokken bij het zgn. 4 Kingdoms initiative (CCS). Dit initiatief is een samenwerking tussen het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Saudi Arabie en Nederland, waar het gaat om de de toepassing van nieuwe technologie op het gebied van Carbon Capture and Storage. Saudi Arabie is verder actief betrokken bij initiatieven zoals het Carbon Sequestration Leadership Forum ( Ook onderstreept Saudi Arabie haar inzet in de dialoog tussen consumenten en producenten door de huisvesting van het International Energy Forum Secretariaat (IEFS) in Riyadh (
8. Projecten Projecten worden via openbare tenders internationaal uitgeschreven, waarbij pre-qualificatie een vereiste is. Bedrijven die als toeleverancier willen opereren dienen zich dan ook te registreren bij Aramco. Dit kan via haar European Overseas Office in Den Haag Aanbestedingen van projecten zijn te volgen via Middle East Economic Digest (
9. Bedrijven Oil Engineering
Drilling Companies
Drilling Contractors – Well & Exploration
Importers of drilling equipment
Oil & Gas companies
Oil field Equipment & Supplies
Onshore & Offshore pipeline construction, offshore oil & gas engineering & construction oil well services and products
Oil and Lubricants Dealers
Relevant Companies in the oil sector
Petroleum Products, Fuels and Lubricants
Construction and Project Management of Oil and Gas Pipelines
Dredging contractors
10. Intermediaire organisaties De Nederlandse brancheorganisaties FME en IRO zijn onlangs een meerjarig samenwerkingsprogramma voor handelsbevorderende activiteiten in het Midden Oosten angegaan. Voor meer informatie hierover zie Saudi Governemental Institutions
Saudi Research Institutions
11. Vakbeurzen In 2009 worden onderstaande internationale beurzen in Saoedi Arabië georganiseerd: § Saudi Oil and Gas Exhibition SAOGE 1-3 november in Dhahran § First Saudi Petrochemical Exhibition and Forum Petrochem Arabia 2009 4-7 oktober 2009, Dhahran § Saudi Water and Power Forum 11-14 oktober in Jeddah
|
|
www.cslforum.org
