Marktomvang
Drinkwatervoorziening
Ondanks het feit dat Saoedi Arabiëde over schaarse waterbronnen beschikt, mede als gevolg van klimatologische omstandigheden, bedraagt het watergebruik, omgerekend per inwoner, tot de allerhoogste in de wereld (ca. 286 liter p/d ). Het land heeft dus een structureel tekort aan drinkwater en is voor haar drinkwatervoorziening grotendeels afhankelijk van waterontzilting. Op dit moment staan er meer dan 30 ontziltingsinstallaties aan de oost- en westkust. Saoedi Arabië is daarmee wereldleider in ontzilting van zeewater. Toch is de bestaande ontziltingcapaciteit nog lang niet voldoende om aan de stijgende vraag naar water te voldoen (verwachte jaarlijkse groei van ongeveer 3 -5 %). Pas in 2025 verwacht men dat vraag en aanbod gematched kunnen worden.
Distributie netwerk
Voor de distributie van het ontzilte water naar de verschillende bevolkingscentra is een omvangrijk buizennetwerk aangelegd met een totale lengte van ruim 9000 km. Lang niet alle huishoudingen beschikken over een wateraansluiting. Slechts 47 % van de hoofdzakelijk stedelijke bevolking ontvangt water rechtstreeks via een kraanaansluiting. Het distributienetwerk behoeft niet alleen uitbreiding maar ook vervanging van het sterk verouderde leidingenstelsel (hoog percentage aan lekkages: 20 – 30 %). Het gaat om zeker duizenden kilometers nieuwe transportleidingen.
Afvalwater sector
Afvalwaterzuivering vormt voor de komende jaren een de meest urgente uitdaging. Slechts 45 % van de huishoudingen is aangesloten op het riool. Afvalwaterzuivering (hergebruik) staat feitelijk nog in de kinderschoenen en zou volgens recente cijfers niet meer bedragen dan 5 % van de totale hoeveelheid afvalwater. De afvalwatersector (inclusief de aanleg van een rioolnet en de bouw van zuiveringsinstallaties) behoort in Saoedi Arabië tot de meest kansrijke marktsectoren.
Delta technologie
In het kader van uitbreiding van bestaande havenfaciliteiten en de ontwikkeling van het toerisme langs beide kusten (ca. 1850 km ) biedt Saoedi Arabië uitstekende mogelijkheden voor delta technolgie w.o baggerwerk, aanleg pieren, kustontwikkeling, havenmanagement, container overslag, etc. Op dit gebied bestaan zowel van overheidszijde als in de private sector buitengewoon ambitieuze plannen.
Marktontwikkeling
Met een bevolkingstoename van ca. 3.2 % op jaarbasis behoort de water sector ongetwijfeld tot één van de meest gunstige groeisectoren in de Saoedi economie. Voor de komende twee decennia heeft men berekend dat er $ 200 miljard nodig zal zijn aan investeringen in de water en energie sector projecten (beide sectoren zijn vaak gekoppeld omdat ontziltingsinstallatie zowel water als energie produceren). Voor de water sector gaat het om een forse uitbreiding van afvalwater-zuiveringsinstallaties, upgrading en uitbreiding van het waternetwerk en om de bouw van nieuwe ontziltingsinstallaties (15). Deze investeringen hebben enerzijds te maken met een grotere vraag, maar ook met een “inhaalslag” . De watersector in Saoedi Arabië kent een geschiedenis van ondermaatse infrastructuur, fragmentatie in bevoegdheden in productie en dienstverlening en van omvangrijk gebrekkig onderhoud. Geconfronteerd met deze rampzalige achterstand heeft de Saoedi overheid nu de ontwikkeling van de water sector als één van haar beleidsprioriteiten aangeduid.
Zo is de overheid al een aantal jaren geleden gestart met de reorganisatie en liberalisering van de water sector (behoefte aan management consultancy). De private sector krijgt hierdoor steeds meer kansen. Het privatiseringsproces is thans in volle gang met tal van Public Private Partnership (PPP) initiatieven, waarvan de implementatie tijdelijk wordt gehinderd door de huidige financiële crisis.
Importen / concurrentie (“competative landscape”)
Buitenlandse bedrijven w.o. ook Nederlandse bedrijven zijn erg actief in de watersector (evenals in andere delen van de economie). Het zijn vooral de Japanse, Koreaanse, Britse, Duitse en Franse ingenieursbedrijven die bij aanbesteding van grote projecten als hoofdaannemer opdrachten in de wacht slepen. De betrokkenheid van Nederlandse bedrijven als onderaannemer is bescheiden, maar beslist niet verwaarloosbaar. Meestal treden zij op als toeleveranciers van expertise (management, grondwateronderzoek), nieuwe technologiëen (waste water treatment) en essentiële hoogwaardige onderdelen als pompen, filters ed. Ook bij de aanleg van leidingen (water & oilie) zijn Nederlandse bedrijven betrokken. In de afvalwaterzuivering zijn uitstekende mogelijkheden aanwezig voor de constructie van zuiveringsinstallaties. Dit jaar wordt het volume aan Nederlandse diensten en producten in de water sector in Saoedi Arabië geschat op € 35 – 40 miljoen.
Investeringen en uitdagingen in de water sector
De uitdagingen waar Saoedi Arabië de komende jaren voorstaat, zijn:
· Absolute schaarste aan water (pas in 2025 zou het over de capaciteit kunnen beschikken om aan haar nationale waterbehoefte te voldoen)
· Aanhoudende forse toename in vraag naar water (drinkwater en irrigatie)
· Aanpassing tarief structuur / upgrading dienstverlening
· Kostenverlaging in productie en distributie van water
· Afstemming van vraag en aanbod van drinkwater
· Upgrading infrastructuur op gebied van drinkwater en afvalwater
Oplossingen worden gezocht in :
· Capaciteitsvergroting
· Verbetering management / efficiency verhoging
· Hergebruik afvalwater - recycling
Saoedi Arabië geeft topprioriteit aan haar watersector. In de overheidsbegroting van dit jaar is alleen al $ 3.5 miljard uitgetrokken voor investeringen ten behoeve van de water infrastructuur. In het kader van haar crisis-herstelprogramma reserveerde de overheid eind vorig jaar maar liefst $ 400 miljard extra ten behoeve van infrastructurele projecten, uitgesmeerd over vijf jaar. Daarnaast heeft de Saoedi overheid serieuze plannen (voor een deel al in uitvoering en voornamelijk gefinancierd door de private sector) voor de bouw van 6 megasteden in de woestijn (over een periode van twintig jaar). Met de aanbesteding van vier Independent Water en power Projects (IWPP) is kort geleden een indrukwekkend begin gemaakt: geschatte kosten $ 10 miljard.
De verwachting is dat Saoedi Arabië de grootste investeerder in de Golflanden regio zal zijn in de uitbreiding van haar afvalwaterzuiverings capaciteit. In de hoofdstad Riyad zullen in de komende jaren meer dan honderd drinkwater en afvalwater projecten van start gaan. Het groeiend aantal IWPP´s in de Golflanden regio en in Saoedi Arabië in het bijzonder biedt uitstekende mogelijkheden voor buitenlandse bedrijven.
Organisatie water sector / key players
(lijst van Saoedi bedrijven opvraagbaar bij ambassade en NWP)
Het Ministerie van Water & Electriciteit is verantwoordelijk voor de water sector en de opwekking van electriciteit. Contactadres:
www.move.gov.sa
Daarnaast werd in 2008 de National Water Company (NWC) opgericht, die als holding belast is met het privatiseringsproces en verantwoordelijk is voor contract sluiting en het afgeven van concessies. Contactadres:
www.nwc.com.sa
In de watersector domineren momenteel twee nutsbedrijven: de één is het staatsbedrijf Saline Water Conversion Corporation (SWCC), dat als eigenaar van 30 ontziltingsinstallaties verantwoordelijk is voor 70% van de nationale watervoorziening. Het andere bedrijf is een volledig private onderneming – MARAFIQ – opererend in Jubail en Yanbu. Beide nutsbedrijven (SWCC staat op de nominatie om geprivatiseerd te worden) zijn kapitaalkrachtig en hebben ambitieuze uitbreidingsplannen.
Contactadressen:
www.swcc.sa en
www.marafiq.com.sa. Ingeval men wil deelnemen aan aanbestedingen van beide nutsbedrijven, dient men zich van tevoren te registreren.
Vakbeurzen
Het Saudi Water and Power Forum ( de vakbeurs op water gebied!) zal dit jaar worden gehouden van 11 tot en met 14 oktober. Zie voor actuele informatie:
www.ksawpf.com
Diversen
Voor de meest recente informatie over aanbestedingen in Saoedi Arabië en de regio, raadpleeg
www.meed.com/tenders